Search

AUTOR MELODIJE ZA “TAMO DALEKO” JE TURČIN MUHLIS SABAHATTIN EZGI (1889-1947)(Video)

Melodiju za “Tamo daleko” je komponovao Muhlis Sabahattin Ezgi 1908. godine pod imenom هاتيرلا مارجريت (Upamti Margaret) i posvjetio je Fehim-paši (porijeklom Albanac) koji je u to vreme bio u ljubavnoj vezi sa amerikankom Margaret koja je živjela u Istanbulu, ona je pobegla u Beč, a Fehmi-pašu su objesili 1909. Godine.

Pjesma je stekla popularnost po kafanama većih osmanskih gradova i ubrzo je preimenovana u Hatırla Sevgili. Autor Sabahatin Ezgi je tokom balkanskih ratova sudski gonjen i pobjegao je u Francusku, a potom i u Ameriku, a njegova djela u Turskoj su većinom uništena. U Americi se zaposlio u diskografskoj kući Columbia records, gde je iznenađujuće i snimljena prva ploča pjesme “Tamo daleko”. Tokom 1920-ih je i jedan ruski bijeli emigrant tamo snimio i svoju verziju “Aх, зачем эта ночь”.

Autorska prava na melodiju i pjesmu je 1922. u Parizu za ceo svijet zaštitio pjevač George (Đorđe) Marinkovitch koji je takođe snimao u Americi sa Columbia records, ali je u Srbiji bilo na desetine bivših Solunaca koji su tvrdili da su baš oni autori. Nakon Drugog svjetskog rata je srpskim diskografskim kućama bilo zabranjeno snimanje ove pjesme navodno zbog širenja srpskog nacionalizma pa je ironično prva ploča sa pjesmom “Tamo daleko” u SFRJ snimljena u Zagrebu 1966. Đorđe Marinković je napisao molbu da se na pločama upiše njegovo ime, ali su mu iz SFRJ umesto toga stigle pretnje tužbom (iz razloga što se u kraljevini ali i poslije rata ova pjesma smatrala narodnom patriotskom i zvaničan autor nikad nije navođen) 1971. su nakon dužeg istraživanja muzikolozi ustanovili da je u pitanju plagijat i da je pravi autor Turčin. Ironično bilo je čak i Hrvata koji su tvrdili da je to njihova pjesma, a jednu ploču su snimili i u Čileu. Nije poznato kako su srpski vojnici saznali za melodiju, ali se pretpostavlja da su je čuli u solunskim kafanama.

Objašnjenja da je autor Turčin su sljedeća:

1) Sabahatin Ezgi je imao muzičko obrazovanje i komponovao je i druge melodije koje su u Turskoj bile popularne dok je Đorđe Marinković bio samo pjevač, nije imao obrazovanje i nikad nije komponovao

2) Tužne melodije kakva je “Tamo daleko” nisu ranije bile svojstvene srpskoj muzici, dok u turskoj jesu, čak i danas. Srpske narodne i ljubavne pjesme su prije toga bile daleko veselije i življe i teško je zamisliti da bi samo jedna pjesma bila izuzetak. Taj stil pjevanja i melodije nije ranije bio poznat u srpskoj muzici i nikada nije ni ponovljen.